Skip to main content
Chwiliad allweddeiriau cyflawn
0300 7900 126

Coronafeirws (COVID-19): Cwestiynau Cyffredin

Mewn ymateb i'r coronafeirws (COVID-19), rydym wedi casglu rhai o'ch cwestiynau mwyaf cyffredin i ddarparwyr gofal a staff ledled Cymru.

Rydym yn deall ac yn gwerthfawrogi pa mor anodd yw'r sefyllfa bresennol a'r effaith mae'n ei chael ar lawer o ddarparwyr gofal a staff ledled Cymru. Rydym yn gobeithio y bydd y cwestiynau cyffredin isod yn ateb rhai o'ch cwestiynau, a byddwn yn diweddaru'r rhain yn rheolaidd wrth i'r sefyllfa ddatblygu.

Nodwch: bydd cyfieithiad Cymraeg o'r dudalen hon yn cael ei ddarparu’n fuan. Derbyniwch ein ymddiheuriadau am unrhyw anghyfleustra.

Cwestiynau cyffredinol

Ble gall darparwyr ddod o hyd i'r canllawiau a'r wybodaeth ddiweddaraf am COVID-19?

Caiff darparwyr eu hannog i ymweld â gwefan Iechyd Cyhoeddus Cymru i gael y wybodaeth ddiweddaraf. Rydym hefyd yn eich annog i edrych ar yr adran ar ein gwefan sy'n sôn am y coronafeirws (COVID-19), gan ei bod yn cynnwys dolenni a gwybodaeth ddefnyddiol.

Hysbysiadau

Pa hysbysiadau am COVID-19 sy'n ofynnol gan AGC?

Dylech roi gwybod i AGC am achosion a gadarnhawyd o COVID-19 sy'n effeithio ar bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth, ac aelodau o'r staff  (ac yn achos gwarchodwyr plant ac aelodau eraill o'r teulu sy'n byw ar y safle

Gall Gwasanaethau Cymorth Cartref sy'n cyflogi niferoedd mawr o staff roi gwybod i ni am sawl aelod o staff mewn un hysbysiad. Rhaid i hysbysiadau o'r fath gael eu cyflwyno'n wythnosol o leiaf. Byddem yn disgwyl cael gwybod ar unwaith am faterion ynghylch ansawdd y gofal a ddarperir neu risgiau i'r bobl sy'n cael y gwasanaeth.

Defnyddiwch AGC Ar-lein i roi gwybod i ni fel y byddech yn rhoi gwybod am unrhyw glefyd heintus. Os yw eich gwasanaeth gofal plant a chwarae (gan gynnwys gwarchodwyr plant) bellach wedi cau, rhowch wybod i ni. Mae'r hysbysiad perthnasol wedi'i nodi o dan “Arwain a Rheoli” ar AGC Ar-lein.

Ceir rhagor o wybodaeth ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Pa newidiadau sydd wedi cael eu gwneud i'r ffurflen hysbysu am farwolaeth defnyddiwr gwasanaeth ar-lein, a pham?

Rydym wedi diwygio'r ffurflen ar-lein ar gyfer ein hysbysu am farwolaeth defnyddiwr gwasanaeth i gynnwys y coronafeirws (Covid-19) fel achos y farwolaeth.

Rydym wedi gwneud y newid hwn er mwyn ein galluogi i ddarparu data cryno mwy cywir ar farwolaethau pobl sy'n defnyddio gwasanaethau gofal cymdeithasol mewn perthynas â COVID-19.

Staffio

Sut y gallwn ni gadw pellter cymdeithasol pan fyddwn yn y gwaith?

Mae llesiant staff yn hollbwysig ond pan fydd gwasanaeth yn gyfrifol am ofalu am blant neu oedolion agored i niwed, neu weithio gyda nhw, ni fyddai'n rhesymol sefydlu mesurau cadw pellter corfforol llym. Ni ddylid peryglu diogelwch plant nac oedolion agored i niwed.

Gellir dod o hyd i ganllawiau ar gymryd pob cam rhesymol i gynnal pellter corfforol yn y gweithle ar wefan Llywodraeth Cymru.

Cwestiynau penodol yn ymwneud â'r gwasanaethau gofal hynny sydd wedi'u cofrestru o dan Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) (RISCA)

Oes angen i ymweliadau a threfniadau goruchwylio Unigolion Cyfrifol barhau?

Mae'n arbennig o bwysig bod Unigolion Cyfrifol yn parhau i oruchwylio gwasanaethau yn ystod y cyfnod anodd hwn. Fodd bynnag, nid ydym am i ymweliad gan Unigolyn Cyfrifol gynyddu'r risg i'r bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth a'i staff. Rydym yn annog Unigolion Cyfrifol i ystyried ffyrdd gwahanol o oruchwylio. 

Mae pwysau i dderbyn preswylwyr newydd i gartrefi gofal er mwyn creu lle mewn ysbytai. A yw'r gofynion o dan reoliad 14: Addasrwydd gwasanaeth yn dal i fod yn berthnasol yn yr argyfwng hwn?

Ydy, mae'r gofyniad o dan reoliad 14 yn dal i fod yn berthnasol.Rhaid i ddarparwr fod yn fodlon ei fod yn gallu diwallu anghenion unigolyn cyn cytuno i ddarparu'r gwasanaeth. Rhaid i’r penderfyniad hwn ystyried anghenion y preswylwyr newydd, anghenion y preswylwyr presennol, yn ogystal â gallu’r darparwr i ddiwallu’r anghenion hynny o fewn yr adnoddau a’r cyfleusterau sydd ar gael iddo.
Yn ystod y cyfnod eithriadol hwn, gall y ffordd y mae'r darparwr yn gwneud y penderfyniad hwnnw newid. Er enghraifft, gallai hyn gynnwys trafodaeth ag asesydd dibynadwy i gasglu gwybodaeth am anghenion yr unigolyn, unrhyw asesiadau a gynhelir yn unol ag iechyd, risgiau a dymuniadau a theimladau'r unigolyn. Byddai'r darparwr wedyn yn gwneud ei benderfyniad yn seiliedig ar y drafodaeth hon, y byddai'n fuddiol ei chofnodi.

Cyhoeddwyd canllawiau diwygiedig ar ryddhau cleifion o'r ysbyty ar 29 Ebrill sy'n nodi sut y dylid rhyddhau pobl o'r ysbyty yn ddiogel

A ddylai staff gofal fod yn gwisgo cyfarpar diogelu personol i ofalu am eu preswylwyr erbyn hyn?

Dylid dilyn cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru. Cafodd y canllawiau eu diweddaru ar 12 Ebrill yn unol â’r farn bod tosglwyddiad parhaus mewn cymunedau ledled y DU erbyn hyn. Mae'n cynnwys argymhellion gwell mewn perthynas â chyfarpar diogelu personol ar gyfer amrywiaeth eang o gyd-destunau gofal cymdeithasol. Dylid defnyddio cyfarpar diogelu personol fel y nodir yn Nhabl 4 o Ganllawiau Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Gellir dod o hyd i ganllawiau ychwanegol ar sut i weithio'n ddiogel mewn cartrefi gofal ar wefan Llywodraeth y DU.

Beth y dylem ei wneud os na allwn gael digon o staff i ddiwallu anghenion y bobl yn ddiogel?

Mae'n bwysig bod cynllun parhad busnes ar waith; os byddwch yn poeni am gynnal lefelau staffio diogel ar ôl i chi ystyried eich opsiynau, dylech rybuddio'r awdurdod lleol (a'r bwrdd iechyd os yw hefyd yn comisiynu gofal) cyn gynted â phosib. Dylech hefyd roi gwybod i AGC gan ddefyddio'r hysbysiad ar-lein, a gallwch hefyd ffonio am gyngor.

A oes angen i'r staff a'r bobl sy'n byw yn y cartref gofal gael prawf COVID-19?

Mae profi yn ffordd bwysig o reoli lledaeniad COVID-19. Dylai darparwyr ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru a chynnal profion, hyd yn oed pan fo pobl yn asymptomatig. Mae'n rhaid i ddiogelwch a llesiant pobl fod yn flaenoriaeth.

Ni ddylid gwneud penderfyniadau cyffredinol ar ran unigolion. Os nad oes gan bobl y galluedd, dylid gwneud penderfyniadau er budd pennaf unigolion yn unol â'r Ddeddf Galluedd Meddyliol. 

Gellir dod o hyd i ganllawiau ychwanegol ar gyfer penderfyniadau budd gorau ar y Ddeddf Galluedd Meddwl ar y wefan  'Social Care Institute for Excellence'.

A ddylai cartrefi gofal dderbyn rhywun newydd i'r cartref os byddant wedi cael achosion a gadarnhawyd?

Cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru yw y dylai'r cartref gofal fod yn rhydd rhag COVID-19 am 28 diwrnod cyn derbyn pobl. Darllenwch y canllawiau ar Atal COVID-19 Ymysg Preswylwyr Cartrefi Gofal i gael manylion.

Oes rhaid i mi ganiatáu ymweliadau dan do?

Rydym yn annog darparwyr gofal yn gryf i wneud pob ymdrech i ganiatáu i bobl gwrdd ag ymwelwyr, yn yr awyr agored neu dan do, yn unol â chanllawiau. ADD LINK. Os penderfynir peidio â gwneud hyn, dylid dogfennu'r asesiadau risg a'r rhesymeg yn glir, a thrafod y penderfyniad â'r bobl sy'n byw yn y gwasanaeth a'u teuluoedd. Ni ddylid gwneud penderfyniadau cyffredinol.

Rwy'n rheolwr cartref gofal, ble y gallaf ddod o hyd i gyngor a chanllawiau i fy helpu?

Mae gan Gofal Cymdeithasol Cymru lawer o adnoddau i'ch helpu. Hefyd, fel rhan o'i raglen waith ar gyfer cefnogi cartrefi gofal i wella ansawdd y gofal i bobl hŷn ledled Cymru, mae gwasanaeth Gwelliant Cymru wedi datblygu'r canlynol fel adnodd unigol sy'n cynnig gwybodaeth mewn perthynas â chartrefi gofal.

Cwestiynau penodol yn ymwneud â gwasanaethau gofal plant a chwarae

Mae pob cwrs cymorth cyntaf wedi cael ei ganslo ac rwy'n bryderus na allaf adnewyddu fy nhystysgrif.

Rydym yn ymwybodol bod rhai cyrsiau ar gael, gan gynnwys cwrs ar-lein 1 diwrnod a chwrs ymarferol 1 diwrnod, ond bod lleoedd yn brin oherwydd mesurau cadw pellter cymdeithasol. Os bydd angen i chi adnewyddu eich tystysgrif cymorth cyntaf ac na allwch ddilyn cwrs ymarferol, yna yn y lle cyntaf, gallwch gwblhau cwrs ar-lein i ategu eich gwybodaeth ac yna dilyn cwrs ymarferol addas cyn gynted â phosibl.

Os bydd aelod o aelwyd gwarchodwr plant yn cael canlyniad positif i brawf COVID-19, a ddylai gau ei wasanaeth a rhoi gwybod i'r rhieni?

Os byddwch chi neu unrhyw un yn eich aelwyd yn datblygu symptomau ar unrhyw adeg, dylech ddilyn canllawiau diweddaraf Iechyd Cyhoeddus Cymru a hunanynysu am y cyfnod a argymhellir. Dylech roi gwybod i rieni'r plant rydych yn eu gwarchod. Pan fydd y cyfnod ynysu yn dod i ben, ar yr amod bod pawb yn yr aelwyd yn iach, nid oes unrhyw beth yn eich atal rhag dechrau gwarchod plant eto. 

Os yw'ch gwasanaeth gofal plant a chwarae (gan gynnwys gwarchodwyr plant) bellach ar gau neu wedi ailagor, rhowch wybod i ni, gellir dod o hyd i'r hysbysiad perthnasol o dan “Arweinyddiaeth a Rheolaeth” ar AGC Ar-lein.

Beth yw fy opsiynau os nad wyf am ddarparu fy ngwasanaeth ar hyn o bryd?

Mae'n bwysig sicrhau eich bod yn cymryd y camau gweithredu mwyaf addas ar gyfer eich amgylchiadau. Isod ceir rhestr o'r opsiynau sydd ar gael drwy eich cyfrif AGC Ar-lein:

Canslo – dim ond os byddwch wedi penderfynu nad ydych am gael eich cofrestru mwyach ac nad ydych yn bwriadu parhau i ddarparu eich gwasanaeth yn y dyfodol y dylech ddewis yr opsiwn hwn. Gallwch wneud hyn drwy ddefnyddio eich cyfrif AGC Ar-lein i wneud cais am amrywiad i Dynnu Gwasanaeth. Os byddwch am ddechrau gweithredu eto yn y dyfodol, bydd angen i chi wneud cais i gofrestru.

Atal – Dylech ddefnyddio'r hysbysiad AGC Ar-lein hwn os byddwch am roi'r gorau i ddarparu eich gwasanaeth am gyfnod penodol, er enghraifft gwarchodwr plant ar gyfnod mamolaeth, neu wasanaeth gofal dydd yn cau er mwyn gwneud gwaith atgyweirio i'r safle. Bydd angen i chi nodi dyddiad dechrau ar gyfer atal eich gwasanaeth, yn ogystal â dyddiad gorffen bras. Yna, byddwch yn gallu ymestyn y cyfnod atal neu ofyn am godi'r cyfnod atal drwy AGC Ar-lein. Cau Dros Dro oherwydd

COVID-19 – Dylid defnyddio'r hysbysiad AGC Ar-lein hwn i roi gwybod i AGC os bydd eich gwasanaeth yn cau dros dro o ganlyniad i COVID-19. Unwaith y byddwch yn barod i ail-agor eich gwasanaeth, rhaid i chi roi gwybod i ni drwy AGC Ar-lein.

Os yw lleoliad mewn ysgol, a fydd angen iddo roi gwybod i AGC am achosion yn yr ysgol?

Na. Os bydd achosion mewn ysgol lle mae lleoliad, ni fydd angen i'r lleoliad roi wybod i AGC. Dim ond pan fydd achos positif o COVID-19 a gadarnhawyd yn y lleoliad ei hun y bydd angen rhoi gwybod i AGC.

Os nodir bod unrhyw aelod o'r staff neu blentyn yn y lleoliad wedi dod i gysylltiad ag achos positif yn yr ysgol (neu yn rhywle arall), dylid dilyn y cyngor ar olrhain cysylltiadau.

Os bydd aelod o aelwyd gwarchodwr plant yn hunanynysu, a ddylid cau ei gwasanaeth?

Os gofynnir i aelod o aelwyd gwarchodwr plant hunanynysu am fod ganddo symptomau COVID-19, rhaid i'r aelwyd gyfan hunanynysu am 14 diwrnod (neu nes y bydd yr unigolyn symptomatig yn cael canlyniad negatif i brawf), a dylai'r gwasanaeth gwarchod plant gau am y cyfnod hwn.

Os gofynnir i aelod o aelwyd gwarchodwr plant hunanynysu am ei fod wedi dod i gysylltiad ag achos positif, cynghorir gwarchodwyr plant i gysylltu â'u Timau Iechyd yr Amgylchedd lleol neu Dimau Diogelu Iechyd, Iechyd Cyhoeddus Cymru (0300 00 300 32) i ofyn am gyngor. Mewn amgylchiadau o'r fath, bydd y cyngor yn benodol i amgylchiadau unigol y gwarchodwr plant a'r camau lliniaru y gellir eu rhoi ar waith.

I gael rhagor o wybodaeth, ewch i'r adran â gwybodaeth am y coronafeirws ar ein gwefan. Gellir dod o hyd i gwestiynau ychwanegol a gawsom rhwng mis Mawrth a mis Mehefin 2020 o'r adran lawrlwythiadau isod.Os bydd gennych unrhyw gwestiynau am y coronafeirws (COVID-19) nad ydynt wedi'u cynnwys ar y dudalen hon ar hyn o bryd, cofiwch gysylltu â ni.

Dylech bob amser edrych ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru a'r adran ar y coronafeirws ar wefan Llywodraeth Cymru i gael y canllawiau diweddaraf.

Lawrlwytho dogfennau

  • Rhannu’r dudalen hon
  • Twitter Facebook Email More