Skip to main content
Arolygiaeth Gofal Cymru
Chwiliad allweddeiriau cyflawn
0300 7900 126

Coronafeirws (COVID-19): Cwestiynau Cyffredin

Mewn ymateb i'r coronafeirws (COVID-19), rydym wedi casglu rhai o'ch cwestiynau mwyaf cyffredin i ddarparwyr gofal a staff ledled Cymru.

Rydym yn deall ac yn gwerthfawrogi pa mor anodd yw'r sefyllfa bresennol a'r effaith mae'n ei chael ar lawer o ddarparwyr gofal a staff ledled Cymru. Rydym yn gobeithio y bydd y cwestiynau cyffredin isod yn ateb rhai o'ch cwestiynau, a byddwn yn diweddaru'r rhain yn rheolaidd wrth i'r sefyllfa ddatblygu.

Nodwch: bydd cyfieithiad Cymraeg o'r dudalen hon yn cael ei ddarparu’n fuan. Derbyniwch ein ymddiheuriadau am unrhyw anghyfleustra.

Cwestiynau cyffredinol

Ble gall darparwyr ddod o hyd i'r canllawiau a'r wybodaeth ddiweddaraf am COVID-19?

Caiff darparwyr eu hannog i ymweld â gwefan Iechyd Cyhoeddus Cymru i gael y wybodaeth ddiweddaraf. Rydym hefyd yn eich annog i edrych ar yr adran ar ein gwefan sy'n sôn am y coronafeirws (COVID-19), gan ei bod yn cynnwys dolenni a gwybodaeth ddefnyddiol.

Hysbysiadau

Pa hysbysiadau am COVID-19 sy'n ofynnol gan AGC?

Dylech roi gwybod i AGC am achosion a gadarnhawyd o COVID-19 sy'n effeithio ar bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth, ac aelodau o'r staff  (ac yn achos gwarchodwyr plant ac aelodau eraill o'r teulu sy'n byw ar y safle

Gall Gwasanaethau Cymorth Cartref sy'n cyflogi niferoedd mawr o staff roi gwybod i ni am sawl aelod o staff mewn un hysbysiad. Rhaid i hysbysiadau o'r fath gael eu cyflwyno'n wythnosol o leiaf. Byddem yn disgwyl cael gwybod ar unwaith am faterion ynghylch ansawdd y gofal a ddarperir neu risgiau i'r bobl sy'n cael y gwasanaeth.

Defnyddiwch AGC Ar-lein i roi gwybod i ni fel y byddech yn rhoi gwybod am unrhyw glefyd heintus. Os yw eich gwasanaeth gofal plant a chwarae (gan gynnwys gwarchodwyr plant) bellach wedi cau, rhowch wybod i ni. Mae'r hysbysiad perthnasol wedi'i nodi o dan “Arwain a Rheoli” ar AGC Ar-leinRhaid i chi hefyd hysbysu Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Ceir rhagor o wybodaeth ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Pa newidiadau sydd wedi cael eu gwneud i'r ffurflen hysbysu am farwolaeth defnyddiwr gwasanaeth ar-lein, a pham?

Rydym wedi diwygio'r ffurflen ar-lein ar gyfer ein hysbysu am farwolaeth defnyddiwr gwasanaeth i gynnwys y coronafeirws (Covid-19) fel achos y farwolaeth.

Rydym wedi gwneud y newid hwn er mwyn ein galluogi i ddarparu data cryno mwy cywir ar farwolaethau pobl sy'n defnyddio gwasanaethau gofal cymdeithasol mewn perthynas â COVID-19.

Staffio

A all aelodau o'r teulu neu wirfoddolwyr helpu i ddarparu gofal?

Byddem yn disgwyl bod darparwyr wedi cynnal gwiriadau priodol a'u bod yn hyderus y gall yr aelodau o'r teulu neu'r gwirfoddolwyr gyflawni'r tasgau a ddyrennir iddynt yn ddiogel. Rydym hefyd yn disgwyl i aelodau o'r teulu a gwirfoddolwyr gael eu goruchwylio'n briodol.

Sut y gallwn ni gadw pellter cymdeithasol pan fyddwn yn y gwaith?

Mae llesiant staff yn hollbwysig ond pan fydd gwasanaeth yn gyfrifol am ofalu am blant neu oedolion agored i niwed, neu weithio gyda nhw, ni fyddai'n rhesymol sefydlu mesurau cadw pellter corfforol llym. Ni ddylid peryglu diogelwch plant nac oedolion agored i niwed.

Gellir dod o hyd i ganllawiau ar gymryd pob cam rhesymol i gynnal pellter corfforol yn y gweithle ar wefan Llywodraeth Cymru.

Cwestiynau penodol yn ymwneud â'r gwasanaethau gofal hynny sydd wedi'u cofrestru o dan Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) (RISCA)

Oes angen i ymweliadau a threfniadau goruchwylio Unigolion Cyfrifol barhau?

Mae'n arbennig o bwysig bod Unigolion Cyfrifol yn parhau i oruchwylio gwasanaethau yn ystod y cyfnod anodd hwn. Fodd bynnag, nid ydym am i ymweliad gan Unigolyn Cyfrifol gynyddu'r risg i'r bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth a'i staff. Rydym yn annog Unigolion Cyfrifol i ystyried ffyrdd gwahanol o oruchwylio. 

Mae pwysau i dderbyn preswylwyr newydd i gartrefi gofal er mwyn creu lle mewn ysbytai. A yw'r gofynion o dan reoliad 14: Addasrwydd gwasanaeth yn dal i fod yn berthnasol yn yr argyfwng hwn?

Ydy, mae'r gofyniad o dan reoliad 14 yn dal i fod yn berthnasol.Rhaid i ddarparwr fod yn fodlon ei fod yn gallu diwallu anghenion unigolyn cyn cytuno i ddarparu'r gwasanaeth. Rhaid i’r penderfyniad hwn ystyried anghenion y preswylwyr newydd, anghenion y preswylwyr presennol, yn ogystal â gallu’r darparwr i ddiwallu’r anghenion hynny o fewn yr adnoddau a’r cyfleusterau sydd ar gael iddo.
Yn ystod y cyfnod eithriadol hwn, gall y ffordd y mae'r darparwr yn gwneud y penderfyniad hwnnw newid. Er enghraifft, gallai hyn gynnwys trafodaeth ag asesydd dibynadwy i gasglu gwybodaeth am anghenion yr unigolyn, unrhyw asesiadau a gynhelir yn unol ag iechyd, risgiau a dymuniadau a theimladau'r unigolyn. Byddai'r darparwr wedyn yn gwneud ei benderfyniad yn seiliedig ar y drafodaeth hon, y byddai'n fuddiol ei chofnodi.

Cyhoeddwyd canllawiau diwygiedig ar ryddhau cleifion o'r ysbyty ar 29 Ebrill sy'n nodi sut y dylid rhyddhau pobl o'r ysbyty yn ddiogel

Ar 7 Mai, cyhoeddodd Iechyd Cyhoeddus Cymru Ganllawiau ar Atal COVID-19 Ymysg Preswylwyr Cartrefi Gofal a Rheoli Achosion mewn Lleoliadau Gofal Preswyl yng Nghymru hefyd. Diweddarwyd y rhain ar 4 Awst.

A allwn ganiatáu i deuluoedd ymweld pan fydd person sy'n byw mewn cartref gofal yn agosáu at ddiwedd ei oes?

Lle y bo'n ddiogel i wneud hynny, dylid cefnogi perthnasau agosaf yr unigolyn i ymweld ag ef ar ddiwedd ei oes, fesul un. Mae'n bwysig dilyn canllawiau iechyd cyhoeddus ar gadw pellter cymdeithasol a chynnal arferion rheoli heintiau da, gan ddefnyddio cyfarpar diogelu personol os oes angen.

A ddylai staff gofal fod yn gwisgo cyfarpar diogelu personol i ofalu am eu preswylwyr erbyn hyn?

Dylid dilyn cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru. Cafodd y canllawiau eu diweddaru ar 12 Ebrill yn unol â’r farn bod tosglwyddiad parhaus mewn cymunedau ledled y DU erbyn hyn. Mae'n cynnwys argymhellion gwell mewn perthynas â chyfarpar diogelu personol ar gyfer amrywiaeth eang o gyd-destunau gofal cymdeithasol. Dylid defnyddio cyfarpar diogelu personol fel y nodir yn Nhabl 4 o Ganllawiau Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Additional guidance on how to work safely in care homes can be found on the UK Government website.

Beth y dylem ei wneud os na allwn gael digon o staff i ddiwallu anghenion y bobl yn ddiogel?

Mae'n bwysig bod cynllun parhad busnes ar waith; os byddwch yn poeni am gynnal lefelau staffio diogel ar ôl i chi ystyried eich opsiynau, dylech rybuddio'r awdurdod lleol (a'r bwrdd iechyd os yw hefyd yn comisiynu gofal) cyn gynted â phosib. Dylech hefyd roi gwybod i AGC gan ddefyddio'r hysbysiad ar-lein, a gallwch hefyd ffonio am gyngor.

A oes angen i'r staff a'r bobl sy'n byw yn y cartref gofal gael prawf COVID-19?

Mae profi yn ffordd bwysig o reoli lledaeniad COVID-19. Dylai darparwyr ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru a chynnal profion, hyd yn oed pan fo pobl yn asymptomatig. Mae'n rhaid i ddiogelwch a llesiant pobl fod yn flaenoriaeth.

Ni ddylid gwneud penderfyniadau cyffredinol ar ran unigolion. Os nad oes gan bobl y galluedd, dylid gwneud penderfyniadau er budd pennaf unigolion yn unol â'r Ddeddf Galluedd Meddyliol. 

Gellir dod o hyd i ganllawiau ychwanegol ar gyfer penderfyniadau budd gorau ar y Ddeddf Galluedd Meddwl ar y wefan  'Social Care Institute for Excellence'.

A ddylai cartrefi gofal dderbyn rhywun newydd i'r cartref os byddant wedi cael achosion a gadarnhawyd?

Cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru yw y dylai'r cartref gofal fod yn rhydd rhag COVID-19 am 28 diwrnod cyn derbyn pobl. Darllenwch y canllawiau ar Atal COVID-19 Ymysg Preswylwyr Cartrefi Gofal i gael manylion.

A all teuluoedd bellach ymweld â phobl sy'n byw mewn cartrefi gofal neu dai â chymorth?

Roedd Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar cadw pellter cymdeithasol y coronafeirws (COVID-19) i bawb yng Nghymru. Gweler manylion yn atodedig.

Oes rhaid i mi ganiatáu ymweliadau dan do?

Rydym yn annog darparwyr yn gryf i wneud pob ymdrech i sicrhau y gellir cynnal ymweliadau dan do yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru. Os penderfynir peidio â gwneud hyn, dylid dogfennu'r asesiad risg a'r rhesymeg dros hynny yn glir, a rhaid trafod y penderfyniad â'r bobl sy'n byw yn y gwasanaeth a'u teuluoedd/eiriolwyr. Ni ddylid gwneud unrhyw benderfyniadau cyffredinol a dylid cefnogi ymweliadau o dan amgylchiadau eithriadol. Gall hyn gynnwys pobl sydd â nam gwybyddol sy'n gwneud ymweliadau awyr agored yn anaddas, yn ogystal â phobl sy'n dod at ddiwedd eu hoes.

Can I visit my loved one who is living in a care home if local lock down is imposed?

Where local lock down restrictions are imposed, local authorities and individual providers may make decisions to temporarily suspend visiting. Imposing restrictions on both indoor and outdoor care home visiting has significant impacts on the well-being of residents, therefore any decision will be carefully balanced between the protecting those living in care homes from infection, and ensuring their continued wellbeing.  Public Health Wales are offering expert advice based on the specific situation in the local area.

In exceptional circumstances, for example end of life situations, in areas where local restrictions have been imposed, all visits to care homes in these circumstances will continue to be permitted in all areas, regardless of local lockdown arrangements and the national guidance on supporting safe visits in exceptional circumstances continues to apply in these situations.

Cwestiynau penodol yn ymwneud â gwasanaethau gofal plant a chwarae

Mae pob cwrs cymorth cyntaf wedi cael ei ganslo ac rwy'n bryderus na allaf adnewyddu fy nhystysgrif.

Rydym yn cydnabod y bydd y pethau hyn yn digwydd. Byddem yn disgwyl i chi wneud hyn unwaith y bydd cyrsiau'n ailddechrau.

Fel gwarchodwr plant, os byddaf yn datblygu coronafeirws ac yn stopio gwarchod plant dros dro, a allaf lanhau'r gwasanaeth yn drwyadl ac yna ei ailagor ar ôl hunanynysu?

Os byddwch chi neu unrhyw un yn eich aelwyd yn datblygu symptomau ar unrhyw adeg, dylech ddilyn canllawiau diweddaraf Iechyd Cyhoeddus Cymru a hunanynysu am y cyfnod a argymhellir. Dylech roi gwybod i rieni'r plant rydych yn eu gwarchod. Pan fydd y cyfnod ynysu yn dod i ben, ar yr amod bod pawb yn yr aelwyd yn iach, nid oes unrhyw beth yn eich atal rhag dechrau gwarchod plant eto. 

Os yw'ch gwasanaeth gofal plant a chwarae (gan gynnwys gwarchodwyr plant) bellach ar gau neu wedi ailagor, rhowch wybod i ni, gellir dod o hyd i'r hysbysiad perthnasol o dan “Arweinyddiaeth a Rheolaeth” ar AGC Ar-lein.

Beth yw fy opsiynau os nad wyf am ddarparu fy ngwasanaeth ar hyn o bryd?

Mae'n bwysig sicrhau eich bod yn cymryd y camau gweithredu mwyaf addas ar gyfer eich amgylchiadau. Isod ceir rhestr o'r opsiynau sydd ar gael drwy eich cyfrif AGC Ar-lein:

Canslo – dim ond os byddwch wedi penderfynu nad ydych am gael eich cofrestru mwyach ac nad ydych yn bwriadu parhau i ddarparu eich gwasanaeth yn y dyfodol y dylech ddewis yr opsiwn hwn. Gallwch wneud hyn drwy ddefnyddio eich cyfrif AGC Ar-lein i wneud cais am amrywiad i Dynnu Gwasanaeth. Os byddwch am ddechrau gweithredu eto yn y dyfodol, bydd angen i chi wneud cais i gofrestru.

Atal – Dylech ddefnyddio'r hysbysiad AGC Ar-lein hwn os byddwch am roi'r gorau i ddarparu eich gwasanaeth am gyfnod penodol, er enghraifft gwarchodwr plant ar gyfnod mamolaeth, neu wasanaeth gofal dydd yn cau er mwyn gwneud gwaith atgyweirio i'r safle. Bydd angen i chi nodi dyddiad dechrau ar gyfer atal eich gwasanaeth, yn ogystal â dyddiad gorffen bras. Yna, byddwch yn gallu ymestyn y cyfnod atal neu ofyn am godi'r cyfnod atal drwy AGC Ar-lein. Cau Dros Dro oherwydd

COVID-19 – Dylid defnyddio'r hysbysiad AGC Ar-lein hwn i roi gwybod i AGC os bydd eich gwasanaeth yn cau dros dro o ganlyniad i COVID-19. Unwaith y byddwch yn barod i ail-agor eich gwasanaeth, rhaid i chi roi gwybod i ni drwy AGC Ar-lein.

I gael rhagor o wybodaeth, ewch i'r adran â gwybodaeth am y coronafeirws ar ein gwefan. Gellir dod o hyd i gwestiynau ychwanegol a gawsom rhwng mis Mawrth a mis Mehefin 2020 o'r adran lawrlwythiadau isod.Os bydd gennych unrhyw gwestiynau am y coronafeirws (COVID-19) nad ydynt wedi'u cynnwys ar y dudalen hon ar hyn o bryd, cofiwch gysylltu â ni.

Dylech bob amser edrych ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru a'r adran ar y coronafeirws ar wefan Llywodraeth Cymru i gael y canllawiau diweddaraf.

Lawrlwytho dogfennau

  • Rhannu’r dudalen hon
  • Twitter Facebook Email More