Coronafeirws (COVID-19): Cwestiynau Cyffredin

Mewn ymateb i'r coronafeirws (COVID-19), rydym wedi casglu rhai o'ch cwestiynau mwyaf cyffredin i ddarparwyr gofal a staff ledled Cymru.

Rydym yn deall ac yn gwerthfawrogi pa mor anodd yw'r sefyllfa bresennol a'r effaith mae'n ei chael ar lawer o ddarparwyr gofal a staff ledled Cymru. Rydym yn gobeithio y bydd y cwestiynau cyffredin isod yn ateb rhai o'ch cwestiynau, a byddwn yn diweddaru'r rhain yn rheolaidd wrth i'r sefyllfa ddatblygu.

Nodwch: bydd cyfieithiad Cymraeg o'r dudalen hon yn cael ei ddarparu’n fuan. Derbyniwch ein ymddiheuriadau am unrhyw anghyfleustra.

Cwestiynau cyffredinol

Ble gall darparwyr ddod o hyd i'r canllawiau a'r wybodaeth ddiweddaraf am COVID-19?

Caiff darparwyr eu hannog i ymweld â gwefan Iechyd Cyhoeddus Cymru i gael y wybodaeth ddiweddaraf. Rydym hefyd yn eich annog i edrych ar yr adran ar ein gwefan sy'n sôn am y coronafeirws (COVID-19), gan ei bod yn cynnwys dolenni a gwybodaeth ddefnyddiol.

A oes gennych unrhyw gyngor i mi o ran colli enillion os oes angen i mi hunanynysu a/neu gau fy musnes dros dro?

Rydym yn deall bod hwn yn gyfnod anodd dros ben sy'n peri pryder i lawer o'n darparwyr.  Byddem yn eich annog i ymweld â gwefan Busnes Cymru sy'n rhestru'r cymorth ariannol sydd ar gael i'r busnesau hynny y mae COVID-19 yn effeithio arnynt. 

Hysbysiadau

A oes angen i mi wneud hysbysiadau i AGC o hyd?

Nid oes unrhyw newidiadau i'r gofynion i wneud hysbysiadau na'r system a ddefnyddir i'w gwneud – AGC Ar-lein.

Pa hysbysiadau am COVID-19 sy'n ofynnol gan AGC?

Dylech roi gwybod i AGC am achosion a gadarnhawyd ac achosion posibl o COVID-19 sy'n effeithio ar bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth, ac aelodau o'r staff  (ac yn achos gwarchodwyr plant ac aelodau eraill o'r teulu sy'n byw ar y safle. Ystyr achos posibl yw pobl sy'n dangos symptomau'r feirws (peswch cyson newydd, thymheredd uchel neu golled neu newid i'ch synnwyr arogli neu flas). 

Gall Gwasanaethau Cymorth Cartref sy'n cyflogi niferoedd mawr o staff roi gwybod i ni am sawl aelod o staff mewn un hysbysiad. Rhaid i hysbysiadau o'r fath gael eu cyflwyno'n wythnosol o leiaf. Byddem yn disgwyl cael gwybod ar unwaith am faterion ynghylch ansawdd y gofal a ddarperir neu risgiau i'r bobl sy'n cael y gwasanaeth.

Defnyddiwch AGC Ar-lein i roi gwybod i ni fel y byddech yn rhoi gwybod am unrhyw glefyd heintus. Os yw eich gwasanaeth gofal plant a chwarae (gan gynnwys gwarchodwyr plant) bellach wedi cau, rhowch wybod i ni. Mae'r hysbysiad perthnasol wedi'i nodi o dan “Arwain a Rheoli” ar AGC Ar-leinRhaid i chi hefyd hysbysu Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Ceir rhagor o wybodaeth ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Pa newidiadau sydd wedi cael eu gwneud i'r ffurflen hysbysu am farwolaeth defnyddiwr gwasanaeth ar-lein, a pham?

Rydym wedi diwygio'r ffurflen ar-lein ar gyfer ein hysbysu am farwolaeth defnyddiwr gwasanaeth i gynnwys y coronafeirws (Covid-19) fel achos y farwolaeth.

Rydym wedi gwneud y newid hwn er mwyn ein galluogi i ddarparu data cryno mwy cywir ar farwolaethau pobl sy'n defnyddio gwasanaethau gofal cymdeithasol mewn perthynas â COVID-19.

Staffio

A all aelodau o'r teulu neu wirfoddolwyr helpu i ddarparu gofal?

Byddem yn disgwyl bod darparwyr wedi cynnal gwiriadau priodol a'u bod yn hyderus y gall yr aelodau o'r teulu neu'r gwirfoddolwyr gyflawni'r tasgau a ddyrennir iddynt yn ddiogel. Rydym hefyd yn disgwyl i aelodau o'r teulu a gwirfoddolwyr gael eu goruchwylio'n briodol.

Os bydd AGC yn cael gwyod am bryderon am lefelau staffio, a fydd yn cyflwyno hysbysiadau diffyg cydymffurfio neu a fydd yn ystyried yr amgylchiadau?

Rydym yn gwerthfawrogi bod hwn yn gyfnod anodd iawn i ddarparwyr. Diogelwch a llesiant pobl yw ein blaenoriaeth o hyd. Byddwn yn adolygu pob pryder pan gaiff ei godi, a byddwn yn ffurfio ymateb cymesurol ac ystyriol. Os byddwn yn credu nad oedd darparwr yn cymryd mesurau priodol i liniaru'r risg hon, byddem yn ystyried cymryd camau gorfodi. 

Os oes gan ddarparwyr unrhyw bryderon am eu gallu i gyflwyno'r gwasanaeth yn ddiogel, fe'u hanogir i gysylltu â ni i drafod y rhain â ni.  

A all gwasanaethau recriwtio staff dros dro heb wiriadau llawn?

Rydym yn ymwybodol bod cael gwiriadau ar gyfer staff dros dro yn faes sy'n peri pryder. Rydym wrthi'n trafod â Llywodraeth Cymru am y posibilrwydd o roi newidiadau deddfwriaethol ar waith er mwyn cynorthwyo gyda'r mater hwn.

A fydd gan ddarparwyr y gallu i symud staff rhwng darpariaethau? Er enghraifft, staff cartref gofal nad ydynt wedi'u cofrestru yn darparu gofal mewn gwasanaeth gofal cartref, neu staff gwasanaeth dydd yn darparu gofal mewn lleoliad Gofal â Chymorth?

Yn y sefyllfa bresennol, rydym yn cydnabod y gall fod angen i ddarparwyr symud staff rhwng gwasanaethau er mwyn sicrhau diogelwch a llesiant pobl. Bydd yn bwysig bod staff sy'n gweithio mewn gwasanaethau anghyfarwydd yn cael eu goruchwylio a'u cefnogi'n dda.

A ddylai hyfforddiant a datblygiad staff barhau?

Yn ystod y cyfnod eithriadol hwn, rydym yn deall na fydd dysgu a datblygiad y staff yn gymaint o flaenoriaeth â'ch ffocws ar gadw'r bobl yn ddiogel. Bydd angen sefydlu staff sydd newydd eu recriwtio; rydym yn sylweddoli efallai na fydd yn bosibl cwblhau fframwaith sefydlu llawn Gofal Cymdeithasol Cymru. Dylai hyfforddiant adlewyrchu anghenion pobl sy'n defnyddio'r gwasanaethau ac efallai y bydd angen newid ffyrdd o ddarparu hyfforddiant. Byddem yn disgwyl i'r holl staff gael eu goruchwylio a'u cefnogi, ond mae hyn yn arbennig o bwysig i staff newydd a gwirfoddolwyr.

Sut y bydd darparwyr yn llwyddo i gael pob aelod o staff wedi'u cofrestru â Gofal Cymdeithasol Cymru pan fyddant yn recriwtio nifer fawr o staff ychwanegol er mwyn ymateb i argyfwng coronafirws?

Rydym wedi bod yn cydweithio’n agos â Gofal Cymdeithasol Cymru ac rydym wedi cytuno i ymestyn y cyfnod cofrestru cyn y bydd angen i aelod o staff gofrestru o 6 mis i 12 mis, er mwyn caniatáu mwy o amser i bobl fodloni ei ofynion. Mae Gofal Cymdeithasol Cymru hefyd wedi ymestyn y meini prawf cymhwysedd a gadarnhawyd, a ddylai hwyluso'r broses i aelodau o staff mwy profiadol sy'n dychwelyd i'r sector.

A yw'n iawn rhannu staff â gwasanaethau eraill yn ein hardal?

Mae'n bosibl y bydd angen i chi gydweithio â darparwyr eraill mewn ymateb i COVID-19 ac rydym yn cefnogi gweithio mewn partneriaeth. Mae'n bwysig sicrhau bod y staff wedi'u recriwtio'n ddiogel a'u bod yn gymwys i gefnogi'r bobl sy'n defnyddio eich gwasanaeth.

A yw'r gofynion i gael gwiriad DBS wedi newid?

Mae'r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd wedi cyhoeddi trefniadau dros dro i ddarparu gwiriadau DBS a gwiriadau brys o'r Rhestrau Gwaharddedig ar gyfer Oedolion a Phlant, am ddim ar gyfer gweithwyr gofal iechyd a gweithwyr gofal cymdeithasol sy'n cael eu recriwtio mewn cysylltiad â darparu gofal a thriniaeth coronafeirws. Bydd y trefniadau hyn yn rhoi'r opsiwn i gyflogwyr benodi staff newydd i weithgarwch rheoleiddiedig gydag oedolion a/neu blant, ar yr amod nad yw'r unigolion wedi'u gwahardd a bod mesurau priodol ar waith i reoli'r unigolyn nes i’r gwiriad DBS llawn ddod i law.

A fydd trugaredd o ran cael geirdaon wrth recriwtio staff?

Fel y gwyddom, gwiriadau gan y DBS a geirdaon sy'n oedi’r broses o recriwtio staff newydd. Byddem yn disgwyl i bob cam rhesymol gael ei gymryd. Gellid cymryd geirda ar lafar wrth aros am ymateb ysgrifenedig.

Sut y gallaf gefnogi staff os ydw i'n cadw pellter cymdeithasol/yn ynysu?

Mae'n bwysig bod staff yn cael eu cefnogi'n dda yn ystod y cyfnod hynod heriol hwn. Mae'n iawn defnyddio dulliau rhithwir i wneud hyn gyda thechnoleg megis Skype, WhatsApp ac ati. Dylid cadw cofnod cryno o hyn o hyd.

Sut y gallwn ni gadw pellter cymdeithasol pan fyddwn yn y gwaith?

Mae llesiant staff yn hollbwysig ond pan fydd gwasanaeth yn gyfrifol am ofalu am blant neu oedolion agored i niwed, neu weithio gyda nhw, ni fyddai'n rhesymol sefydlu mesurau cadw pellter corfforol llym. Ni ddylid peryglu diogelwch plant nac oedolion agored i niwed.

Gellir dod o hyd i ganllawiau ar gymryd pob cam rhesymol i gynnal pellter corfforol yn y gweithle ar wefan Llywodraeth Cymru.

Cwestiynau penodol yn ymwneud â'r gwasanaethau gofal hynny sydd wedi'u cofrestru o dan Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) (RISCA)

Oes angen i ymweliadau a threfniadau goruchwylio Unigolion Cyfrifol barhau?

Mae'n arbennig o bwysig bod Unigolion Cyfrifol yn parhau i oruchwylio gwasanaethau yn ystod y cyfnod anodd hwn. Fodd bynnag, nid ydym am i ymweliad gan Unigolyn Cyfrifol gynyddu'r risg i'r bobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth a'i staff. Rydym yn annog Unigolion Cyfrifol i ystyried ffyrdd gwahanol o oruchwylio. 

A all staff gofal ganolbwyntio ar ddiwallu anghenion craidd pobl, megis gofal personol, maeth a meddyginiaeth pan fydd COVID-19 yn cael effaith ar bethau megis lefelau staffio er enghraifft?

Rydym yn deall bod hwn yn gyfnod heb ei debyg o'r blaen a bydd angen addasu'r cymorth a ddarperir yn unol â hynny.

Mae meddygon teulu yn gofyn i staff gofal gyflawni arsylwadau lefel isel (cyfradd y galon, tymheredd, pwysedd gwaed ac ati) ac anfon y darlleniadau hyn ymlaen at feddyg teulu ar gyfer penderfynu. Ydy hyn yn iawn?

Ydy, ar yr amod bod y sawl sy'n ymgymryd â'r arsylwadau yn gymwys i wneud hynny a bod y clinigydd sy'n gofyn am y darlleniadau bob amser yn gwbl gyfrifol am ddehongli'r arsylwadau hyn ac am wneud penderfyniadau am ofal clinigol a thriniaeth.

A yw'n iawn i nyrsys cymunedol ddirprwyo tasgau i staff gofal, megis newid gorchuddion?

pan fydd staff gofal wedi'u hyfforddi ac yr ystyrir eu bod yn gymwys i gyflawni'r dasg y dylid dirprwyo tasgau nyrsio, megis gorchuddion clwyfau. Edrychwch ar y canllawiau dirprwyo a ddatblygwyd ar gyfer staff iechyd a gofal. Os bydd achosion o ddirprwyo amhriodol, dylai'r gweithiwr gofal cymdeithasol wrthod ymgymryd â’r dasg a dylid uwchgyfeirio'r mater. Wrth uwchgyfeirio'r mater i uwch-reolwyr, dylid gofyn am yr hyfforddiant a'r cymorth priodol yn hytrach na gwrthod cefnogi’r gofal sydd ei angen ar yr unigolyn yn llwyr. Yn ystod y pandemig hwn, mae'n bwysig bod timau iechyd a gofal cymdeithasol weithio gyda'i gilydd er mwyn sicrhau na chaiff unrhyw glaf/preswylydd ei niweidio drwy gymryd camau gweithredu amhriodol neu hepgor camau gweithredu.

Rwyf wedi cyflwyno cais i gofrestru/amrywio gwasanaeth o dan RISCA, a fyddwch yn gallu cofrestru hyn yn gyflym?

Rydym wedi symleiddio ein proses gofrestru/amrywio ac rydym yn blaenoriaethu'r gwaith hwn er mwyn creu capasiti yn y sector. Gellir gweld arweiniad ar ein prosesau wedi'u haddasu ar ein gwefan

A fydd yn ofynnol i ddarparwyr gwasanaethau sydd wedi'u cofrestru â RISCA gyflwyno ffurflen flynyddol ym mis Mai 2020?

Yng ngoleuni'r pwysau presennol sydd ar ddarparwyr gofal cymdeithasol o ganlyniad i argyfwng Covid-19, mae AGC wedi bod yn trafod â Llywodraeth Cymru am y posibilrwydd o gyflwyno newidiadau deddfwriaethol i ohirio'r gofyniad i gyflwyno datganiad blynyddol am flwyddyn, tan fis Mai 2021.

Cytunwyd â hyn erbyn hyn.  Felly, ni fydd yn ofynnol i ddarparwyr gwblhau datganiad blynyddol yn 2020.

A fydd AGC yn gorfodi'r rheoliadau o ran gwiriadau cyn cyflogi, gan gynnwys gwiriadau DBS ar gyfer staff gofal cymdeithasol, staff nyrsio a gwirfoddolwyr?

Yn ystod y cyfnod eithriadol hwn, rydym yn cydnabod y bydd angen i'r sector fod yn ystwyth wrth recriwtio staff ychwanegol er mwyn sicrhau y gellir parhau i ddarparu gwasanaethau.

Mewn ymateb i goronafeirws (COVID-19), mae'r Swyddfa Gartref a'r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) wedi rhoi trefniadau dros dro ar waith i ddarparu gwiriadau DBS a gwiriadau brys o'r Rhestrau Gwaharddedig ar gyfer Oedolion a Phlant am ddim. 

Bydd hyn yn berthnasol i weithwyr gofal iechyd a gweithwyr gofal cymdeithasol sy'n cael eu recriwtio mewn cysylltiad â darparu gofal a thriniaeth coronafeirws yng Nghymru a Lloegr.

Ceir rhagor o fanylion ar wefan Llywodraeth y DU

A oes modd i mi greu lle drwy droi lolfa neu storfa, er enghraifft, yn ystafell wely?

Rydym yn deall bod angen creu mwy o le. Os bydd darparwyr am droi ardaloedd presennol yn ystafelloedd gwely, byddai hyn yn golygu cynyddu eu huchafswm nifer.Felly, mae'n rhaid i ddarparwyr wneud cais i amrywio eu hamodau cofrestru i gynyddu eu huchafswm nifer. Gellir gwneud hyn drwy AGC Ar-lein a byddai'n golygu lanlwytho datganiad o ddiben diwygiedig a sgwrs ddilynol ag arolygydd.
Byddwn yn blaenoriaethu'r ceisiadau hyn ond bydd yn rhaid eu hystyried fesul achos o ystyried natur ac amgylchiadau unigryw pob cartref gofal.

Wrth wneud cais am newid yn yr uchafswm nifer, bydd angen i ddarparwyr ystyried y cyfyngiadau cyfreithiol ar nifer y bobl y gellir eu lletya mewn ystafell a rennir.

Mae pwysau i dderbyn preswylwyr newydd i gartrefi gofal er mwyn creu lle mewn ysbytai. A yw'r gofynion o dan reoliad 14: Addasrwydd gwasanaeth yn dal i fod yn berthnasol yn yr argyfwng hwn?

Ydy, mae'r gofyniad o dan reoliad 14 yn dal i fod yn berthnasol.Rhaid i ddarparwr fod yn fodlon ei fod yn gallu diwallu anghenion unigolyn cyn cytuno i ddarparu'r gwasanaeth. Rhaid i’r penderfyniad hwn ystyried anghenion y preswylwyr newydd, anghenion y preswylwyr presennol, yn ogystal â gallu’r darparwr i ddiwallu’r anghenion hynny o fewn yr adnoddau a’r cyfleusterau sydd ar gael iddo.
Yn ystod y cyfnod eithriadol hwn, gall y ffordd y mae'r darparwr yn gwneud y penderfyniad hwnnw newid. Er enghraifft, gallai hyn gynnwys trafodaeth ag asesydd dibynadwy i gasglu gwybodaeth am anghenion yr unigolyn, unrhyw asesiadau a gynhelir yn unol ag iechyd, risgiau a dymuniadau a theimladau'r unigolyn. Byddai'r darparwr wedyn yn gwneud ei benderfyniad yn seiliedig ar y drafodaeth hon, y byddai'n fuddiol ei chofnodi.

Cyhoeddwyd canllawiau diwygiedig ar ryddhau cleifion o'r ysbyty ar 29 Ebrill sy'n nodi sut y dylid rhyddhau pobl o'r ysbyty yn ddiogel

On 7 May PHW also issued Guidance to Prevent COVID-19 Among Care Home Residents and Manage Cases & Outbreaks in Residential Care Settings In Wales.

A allwn ddefnyddio ystafelloedd a rennir i greu lle?

Mae Llywodraeth Cymru wedi ystyried llacio rhai o'r rheoliadau o dan RISCA, er mwyn helpu'r sector yn ystod y cyfnod anodd hwn. Gellir dod o hyd i wybodaeth am newidiadau deddfwriaethol yma.  Ar hyn o bryd, nid yw'r diwygiadau hyn yn cynnwys unrhyw lacio i'r gofyniad rheoliadol ynghylch defnyddio ystafelloedd a rennir.

A oes disgwyl i ddarparwyr helpu teuluoedd i gadw mewn cysylltiad â phobl sy'n byw mewn cartrefi gofal?

Cyhoeddwyd canllawiau (Dolen allanol) ar ystyried gwahanol ffyrdd o helpu teuluoedd i gadw mewn cysylltiad tra bo angen cynnal pellter cymdeithasol. Gall hyn gynnwys llythyrau, galwadau ffôn a Skype. Mae'n bwysig ystyried amseru hyn i deuluoedd a all fod yn gweithio.

A allwn ganiatáu i deuluoedd ymweld pan fydd person sy'n byw mewn cartref gofal yn agosáu at ddiwedd ei oes?

Lle y bo'n ddiogel i wneud hynny, dylid cefnogi perthnasau agosaf yr unigolyn i ymweld ag ef ar ddiwedd ei oes, fesul un. Mae'n bwysig dilyn canllawiau iechyd cyhoeddus ar gadw pellter cymdeithasol a chynnal arferion rheoli heintiau da, gan ddefnyddio cyfarpar diogelu personol os oes angen.

Os bydd fy nghynorthwywyr ar-lein enwebedig yn sâl, a oes modd i mi enwebu rhagor o bobl?

Rydym yn annog pob darparwr i enwebu sawl cynorthwyydd ar-lein er mwyn sicrhau ei bod yn hawdd i chi allu rhannu gwybodaeth â ni. Cliciwch yma i ddysgu sut i sefydlu cynorthwyydd ar-lein.

Nid yw hyn yn gymwys ar gyfer  gwasanaethau Gofal Plant a Chwarae.

A ddylem roi trefniadau DNSCPR ar waith i bawb yn ein cartref gofal?

Dylid gwneud penderfyniadau am gynllunio gofal ymlaen llaw, gan gynnwys trefniadau DNACPR, fesul achos bob amser. Os oes gan unigolyn alluedd, mae'n bwysig trafod y cynllun gofal yn uniongyrchol ag ef ymlaen llaw. Os nad oes gan yr unigolyn y gallu i gymryd rhan yn y broses, dylid dilyn canllawiau budd pennaf, gan gynnwys ei deulu fel y bo’n briodol.

Ni ddylid byth roi cynlluniau gofal ymlaen llaw ar waith ar gyfer grwpiau o bobl, gyda threfniadau DNACPR neu hebddynt.

A ddylai staff gofal fod yn gwisgo cyfarpar diogelu personol i ofalu am eu preswylwyr erbyn hyn?

Dylid dilyn cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru. Cafodd y canllawiau eu diweddaru ar 12 Ebrill yn unol â’r farn bod tosglwyddiad parhaus mewn cymunedau ledled y DU erbyn hyn. Mae'n cynnwys argymhellion gwell mewn perthynas â chyfarpar diogelu personol ar gyfer amrywiaeth eang o gyd-destunau gofal cymdeithasol. Dylid defnyddio cyfarpar diogelu personol fel y nodir yn Nhabl 4 o Ganllawiau Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Additional guidance on how to work safely in care homes can be found on the UK Government website.

A fydd yn rhaid i ni wneud cais am awdurdodiad DoLS os bydd gofalu am rywun sydd â COVID-19 / yr amheuir bod ganddo COVID-19 yn golygu bod angen iddo aros yn ei ystafell wely?

Pan roddir triniaeth sy'n achub bywyd mewn cartrefi gofal neu ysbytai, gan gynnwys ar gyfer trin COVID-19, nid fydd hyn yn gyfystyr ag amddifadu o ryddid cyhyd â bod y driniaeth yr un fath ag a fyddai’n cael ei rhoi fel arfer i unrhyw unigolyn heb anhwylder meddyliol. Mae hyn yn cynnwys triniaeth i atal dirywiad unigolyn â COVID-19. I gael rhagor o wybodaeth, gweler y canllawiau a gyhoeddwyd ar 9 Ebrill "The Mental Capacity Act (2005) (MCA) and Deprivation of Liberty Safeguards (DoLS) During the Coronavirus (COVID-19) Pandemic". 

Beth y dylem ei wneud os na allwn gael digon o staff i ddiwallu anghenion y bobl yn ddiogel?

Mae'n bwysig bod cynllun parhad busnes ar waith; os byddwch yn poeni am gynnal lefelau staffio diogel ar ôl i chi ystyried eich opsiynau, dylech rybuddio'r awdurdod lleol (a'r bwrdd iechyd os yw hefyd yn comisiynu gofal) cyn gynted â phosib. Dylech hefyd roi gwybod i AGC gan ddefyddio'r hysbysiad ar-lein, a gallwch hefyd ffonio am gyngor.

Beth yw'r canllawiau i gartrefi sydd â gofal nyrsio nad oes ganddynt Nyrs Gofrestredig ar y safle bob amser a phan nad oes nyrsys asiantaeth/wrth gefn ar gael?

Mae'n rhaid i gymorth nyrsio gael ei ddarparu lle aseswyd bod gan bobl anghenion nyrsio. Os bydd darparwr gwasanaeth wedi ceisio pob dim, dylai gysylltu â chomisiynwyr (awdurdod lleol a bwrdd iechyd) am gymorth; dylid hysbysu AGC hefyd. Lle y bo'n bosibl, dylid gwneud hyn ar gam cynnar pan gaiff anawsterau eu nodi. Mae hefyd yn bwysig bod staff sydd â symptomau yn cael eu cyflwyno i gael eu profi.

Os bydd rheolwr cofrestredig yn sâl, a oes unrhyw bosibilrwydd y gall rheolwr arall reoli mwy nag un gwasanaeth?

Os bydd rheolwr cofrestredig yn sâl neu'n hunanynysu, dylai'r darparwr roi trefniadau rheoli dros dro ar waith. Os bydd y rheolwr yn absennol am fwy nag 28 diwrnod, dylai'r unigolyn cyfrifol roi gwybod i AGC gan ddefnyddio AGC Ar-lein.

O dan Reoliad 69, gellir penodi rheolwr i reoli mwy nag un gwasanaeth, ond mae'n rhaid trafod hyn â ni.

Beth yw'r disgwyliad i asiantaethau gofal cartref gadw eu swyddfa ar agor?

Mae'n rhaid i'r gwasanaeth allu parhau i weithredu a bod â threfniadau amgen ar waith i gefnogi staff a darparu cyflenwadau. Dylid rhoi gwybod i'r bobl sy'n cael gwasanaeth am drefniadau cyswllt amgen. Dylid rhoi gwybod i AGC am y newidiadau hyn.

Do I have to get staff and people living in the care home tested for COVID-19?

Testing is an important way of managing the spread of COVID-19. Providers should follow Welsh Government guidance and facilitate testing, even where people are asymptomatic. The safety and well-being of people must come first.

Cwestiynau penodol yn ymwneud â gwasanaethau gofal plant a chwarae

Gan fod ysgolion bellach ar gau, a fydd darparwyr gofal plant yn cael eu gorfodi i gau yn y pen draw hefyd?

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y bydd gofal plant yn cael ei gadw ar gyfer plant gweithwyr beirniadol a phlant bregus. Gallwch ddarllen mwy am hyn yma.

A fydd darparwyr gofal plant yn gallu cynyddu eu niferoedd cyffredinol?

Mae Llywodraeth Cymru yn dymuno i wasanaethau fod yn gweithio gyda niferoedd llai o blant gweithwyr critigol yn unig.

Rydym o'r farn ei bod yn annhebygol y bydd angen i unrhyw wasanaeth gynyddu nifer y plant sy'n derbyn gofal. Os ydych am gynyddu nifer y plant rydych yn gofalu amdanynt, bydd angen i chi gyflwyno amrywiad gan ddefnyddio ein proses amrywio ar AGC Ar-lein.

A all gwirfoddolwyr sydd â gwiriad gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ofalu am blant er mwyn i rieni allu gweithio, er enghraifft mewn meithrinfa mewn gweithle neu swyddfa?

Os na thelir am y gofal plant hwn ac mae'r bobl sy'n gofalu am y plant yn wirfoddolwyr di-dâl, yna byddent wedi'u heithrio rhag cofrestru. Os oes unrhyw wobr am ddarparu'r gofal, byddai'n rhaid ei gofrestru.

Mae pob cwrs cymorth cyntaf wedi cael ei ganslo ac rwy'n bryderus na allaf adnewyddu fy nhystysgrif.

Rydym yn cydnabod y bydd y pethau hyn yn digwydd. Byddem yn disgwyl i chi wneud hyn unwaith y bydd cyrsiau'n ailddechrau.

Fel gwarchodwr plant, os byddaf yn datblygu coronafeirws ac yn stopio gwarchod plant dros dro, a allaf lanhau'r gwasanaeth yn drwyadl ac yna ei ailagor ar ôl hunanynysu?

Os byddwch chi neu unrhyw un yn eich aelwyd yn datblygu symptomau ar unrhyw adeg, dylech ddilyn canllawiau diweddaraf Iechyd Cyhoeddus Cymru a hunanynysu am y cyfnod a argymhellir. Dylech roi gwybod i rieni'r plant rydych yn eu gwarchod. Pan fydd y cyfnod ynysu yn dod i ben, ar yr amod bod pawb yn yr aelwyd yn iach, nid oes unrhyw beth yn eich atal rhag dechrau gwarchod plant eto. 

Os yw'ch gwasanaeth gofal plant a chwarae (gan gynnwys gwarchodwyr plant) bellach ar gau neu wedi ailagor, rhowch wybod i ni, gellir dod o hyd i'r hysbysiad perthnasol o dan “Arweinyddiaeth a Rheolaeth” ar AGC Ar-lein.

A allaf i warchod plant os mai dim ond un rhiant sy'n weithiwr allweddoll?

Mae Llywodraeth Cymru yn cynghori os yw un rhiant yn weithiwr allweddol ond nad yw'r rhiant arall, yna dylai'r rhiant arall ddarparu trefniadau diogel gartref pan fo hynny'n bosibl.

Yn ystod y cyfnod pan fyddwn ar gau oherwydd Coronafeirws, a allaf barhau i godi tâl ar rieni nad yw eu plant yn mynychu fy lleoliad?

Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod, mewn llawer o achosion, na fydd yr yswiriant sydd gan ddarparwyr blynyddoedd cynnar yn eich cwmpasu am incwm a gollir pan fyddwch wedi cau oherwydd COVID-19. Mae Llywodraeth Cymru yn gofyn i chi fel darparwr gofal plant fod yn rhesymol a chytbwys wrth ddelio â rhieni. Mae'n bosibl y bydd angen i chi ystyried trefniadau contract unigol hefyd. Mae Llywodraeth Cymru yn adolygu'n barhaus y cymorth ychwanegol y gallai fod ei angen ar fusnesau.

Os bydd Meithrinfa wedi rhoi staff ar ffyrlo, gan gynnwys aelodau o'r tîm rheoli, a fydd angen i ni anfon hysbysiad?

Dim ond os bydd hynny’n effeithio ar gymarebau/lefelau staffio neu'n golygu bod y gwasanaeth bellach ar gau.

Beth yw fy opsiynau os nad wyf am ddarparu fy ngwasanaeth ar hyn o bryd?

Mae'n bwysig sicrhau eich bod yn cymryd y camau gweithredu mwyaf addas ar gyfer eich amgylchiadau. Isod ceir rhestr o'r opsiynau sydd ar gael drwy eich cyfrif AGC Ar-lein:

Canslo – dim ond os byddwch wedi penderfynu nad ydych am gael eich cofrestru mwyach ac nad ydych yn bwriadu parhau i ddarparu eich gwasanaeth yn y dyfodol y dylech ddewis yr opsiwn hwn. Gallwch wneud hyn drwy ddefnyddio eich cyfrif AGC Ar-lein i wneud cais am amrywiad i Dynnu Gwasanaeth. Os byddwch am ddechrau gweithredu eto yn y dyfodol, bydd angen i chi wneud cais i gofrestru.

Atal – Dylech ddefnyddio'r hysbysiad AGC Ar-lein hwn os byddwch am roi'r gorau i ddarparu eich gwasanaeth am gyfnod penodol, er enghraifft gwarchodwr plant ar gyfnod mamolaeth, neu wasanaeth gofal dydd yn cau er mwyn gwneud gwaith atgyweirio i'r safle. Bydd angen i chi nodi dyddiad dechrau ar gyfer atal eich gwasanaeth, yn ogystal â dyddiad gorffen bras. Yna, byddwch yn gallu ymestyn y cyfnod atal neu ofyn am godi'r cyfnod atal drwy AGC Ar-lein. Cau Dros Dro oherwydd

COVID-19 – Dylid defnyddio'r hysbysiad AGC Ar-lein hwn i roi gwybod i AGC os bydd eich gwasanaeth yn cau dros dro o ganlyniad i COVID-19. Unwaith y byddwch yn barod i ail-agor eich gwasanaeth, rhaid i chi roi gwybod i ni drwy AGC Ar-lein.

Am ragor o wybodaeth, ewch i'r adran â gwybodaeth am y coronafeirws ar ein gwefanOs oes gennych unrhyw gwestiynau ynghylch coronafirws (COVID-19) nad ydynt wedi'u cynnwys yn y Cwestiynau Cyffredin uchod ar hyn o bryd, cysylltwch â ni.

Dylech bob amser edrych ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru a'r adran ar y coronafeirws ar wefan Llywodraeth Cymru i gael y canllawiau diweddaraf.