Trefniadau Diogelu rhag Colli Rhyddid: Adroddiad Monitro Blynyddol ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol 2016-17

Adroddiad ar y cyd rhyngom ni ac Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru.

Hwn yw’r wythfed adroddiad blynyddol ar y modd y gweithredir y Trefniadau Diogelu rhag Colli Rhyddid yng Nghymru.

Beth yw colli rhyddid?

Disgrifir achos o golli rhyddid fel a ganlyn:

  • pan fydd unigolyn dan oruchwyliaeth a rheolaeth barhaus neu gyfan gwbl, ac
  • nid yw'n rhydd i adael, ac
  • nid oes ganddo'r galluedd i gydsynio i'r trefniadau hyn.

Beth yw’r Trefniadau Diogelu?

Mae’r Trefniadau Diogelu yn bodoli i alluogi ac amddiffyn unrhyw unigolyn sydd ag anhwylder meddyliol, lle y mae amheuaeth ynglŷn â’i alluedd meddyliol i wneud penderfyniadau gwybodus ynghylch ei ofal, pan fydd yn glaf mewn ysbyty neu’n breswyliwr mewn cartref gofal.

Casgliadau

  • Nid yw'r anghysondebau parhaus o ran ceisiadau ac awdurdodiadau ledled Cymru'n cynnig fawr o sicrwydd bod rhyddid unigolion sy’n agored i niwed yn cael ei ddiogelu mewn modd dibynadwy ledled Cymru. 
  • Gall diffyg arweiniad cenedlaethol diweddar ac ymateb anghyson gan gyrff goruchwylio fod yn arwain at geisiadau anaddas neu ddiangen gan awdurdodau rheoli, neu fethu â nodi pryd mae angen cyflwyno cais.